“Ám ảnh” do táo bón: Người bệnh nên điều trị và phòng ngừa như thế nào?

Táo bón là tình trạng rất thường gặp ở mọi lứa tuổi, và không loại trừ bất kỳ ai. Đa số thoáng qua tuy nhiên đôi khi cũng là triệu chứng của những bệnh lý nguy hiểm. Vậy nguyên nhân gây táo bón là gì? Nên điều trị và phòng ngừa như thế nào hiệu quả? Tất cả sẽ được Bác sĩ Nguyễn Văn Châu – nguyên Trưởng khoa Ngoại BV Quân đội 354 giải đáp qua bài viết dưới đây. Mời bạn đọc cùng tìm hiểu!

Hiểu đúng về táo bón

Táo bón là vấn đề sức khỏe rất thường gặp. Tình trạng này xảy ra khi hệ thống ruột gặp khó khăn trong vấn đề tiêu hóa và đào thải phân ra ngoài. Khi ruột hoạt động chúng tạo ra những cử động để tiêu hóa thức ăn còn gọi là nhu động ruột.

Ở bệnh nhân táo bón, nhu động ruột có thể tăng hoặc giảm quá mức làm cho chất thải là phân khó thoát ra ngoài. Thường những bệnh nhân táo bón đi cầu ít hơn 3 lần trong một tuần.

[Táo bón kèm đau rát hậu môn là bệnh gì?]

Nguyên nhân thường gặp gây táo bón

Bác sĩ Châu cho biết: Táo bón có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Ở người lớn, nguyên nhân phổ biến nhất là do thói quen sinh hoạt không khoa học và chế độ ăn uống thiếu chất xơ:

• Chế độ ăn uống thiếu chất xơ: Chất xơ giúp tăng khối lượng phân và kích thích nhu động ruột. Khi khẩu phần ăn ít rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, phân sẽ trở nên khô cứng và khó đào thải.
• Uống ít nước: Nước là thành phần giúp làm mềm phân. Nếu cơ thể thiếu nước, ruột sẽ hấp thu lại nhiều nước từ phân, khiến phân bị khô, cứng.
• Thói quen nhịn đại tiện: Việc thường xuyên trì hoãn đi vệ sinh khiến nhu cầu tự nhiên của cơ thể bị ức chế, làm giảm cảm giác muốn đi tiêu, lâu dần gây táo bón mạn tính.
• Ít vận động: Lối sống tĩnh tại, ngồi nhiều khiến nhu động ruột giảm hoạt động.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc như thuốc giảm đau opioid, thuốc chống trầm cảm, thuốc sắt, thuốc kháng acid chứa nhôm hoặc canxi… có thể gây táo bón.
• Các bệnh lý đường tiêu hóa: Hội chứng ruột kích thích, hẹp đại tràng, polyp, khối u, trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn… đều có thể liên quan đến tình trạng táo bón.

==> Việc xác định đúng nguyên nhân là bước quan trọng để điều trị táo bón hiệu quả và phòng ngừa tái phát.

Táo bón có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp táo bón đơn thuần là lành tính, có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống. Tuy nhiên, nếu táo bón kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm với các triệu chứng bất thường có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng:

Một số biến chứng phổ biến khi bị táo bón kéo dài bao gồm:

• Trĩ nội, trĩ ngoại: Do rặn nhiều, áp lực vùng hậu môn tăng lên khiến tĩnh mạch bị giãn.

• Nứt kẽ hậu môn: Phân cứng làm tổn thương niêm mạc ống hậu môn, gây đau, chảy máu mỗi lần đi tiêu.

• Tắc ruột hoặc sa trực tràng: Trường hợp nặng, táo bón có thể gây ứ phân, căng đại tràng, đau dữ dội và nôn mửa.
• Nguy cơ ung thư trực tràng: Đặc biệt nếu kèm theo dấu hiệu sụt cân, chảy máu trực tràng, thay đổi thói quen đi tiêu.

Cần đặc biệt lưu ý nếu bạn gặp các triệu chứng như: sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, đau bụng dữ dội, mệt mỏi toàn thân hoặc trong gia đình có tiền sử ung thư đường tiêu hóa…

Đây là những dấu hiệu nguy hiểm, không nên chủ quan, cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám đánh giá. Việc khám và đánh giá sớm giúp cho việc phát hiện và điều trị bệnh có hiệu quả hơn.

[Chưa thể đi khám? Click mô tả triệu chứng với BS]

Nên làm gì khi bị táo bón?

Bác sĩ gợi ý những giải pháp giúp cải thiện triệu chứng như:

• Ăn nhiều chất xơ: Những thực phẩm chứa nhiều chất xơ như trái cây, rau xanh và một số loại ngũ cốc.
• Uống thêm nhiều nước.
• Tập thói quen đi vệ sinh điều độ, tránh việc nhịn đi vệ sinh kéo dài.
• Sử dụng một số loại thuốc nhuận tràng. Thuốc nhuận tràng là những loại thuốc có tác dụng hỗ trợ cho nhu động ruột giúp đào thải phân ra ngoài thêm dễ dàng. Một vài loại thuốc nhuận tràng dùng đường uống, một số khác lại dùng đặt hậu môn.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Những trường hợp sau đây cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám đánh giá.

• Triệu chứng đi kèm với những triệu chứng mới, hoặc triệu chứng táo bón trở nên khác thường.
• Không đi cầu nhiều ngày liên tiếp.
• Táo bón tái đi tái lại nhiều lần, kéo dài từ 3 tuần trở lên.
• Táo bón gây đau bụng hoặc đau hậu môn nhiều.
• Xuất hiện những triệu chứng bất thường liệt kê ở phần trước như chảy máu, sụt cân hoặc sốt.
• Người trong gia đình có mắc các bệnh lý về ung thư đường tiêu hóa.

Đến khám tại các cơ sở y tế uy tín sẽ giúp bạn được kiểm tra tổng quát, soi hậu môn ngay khi cần, xác định chính xác nguyên nhân và có hướng điều trị kịp thời. Chủ động khám sớm không chỉ giúp giải tỏa nỗi lo mà còn ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm về sau.

[Điều trị táo bón ở đâu tốt?]

Ưu đãi đặc biệt: Khi đặt lịch khám trực tuyến và điều trị tại Phòng khám, người bệnh sẽ được khám và tư vấn miễn phí cùng đội ngũ Tiến sĩ, Bác sĩ tại Phòng khám cùng nhiều quyền lợi hấp dẫn khác như:

Quá trình khám và điều trị táo bón tại Đa khoa Quốc tế Cộng Đồng dều được trực tiếp các bác sĩ chuyên môn giỏi thực hiện. Đây đều là các bác sĩ chuyên khoa Ngoại khoa với gần 30 năm kinh nghiệm và được mời từ các bệnh viện lớn về công tác, nhắc đến tên ai cũng biết.

• Tiến sĩ. BS CKII Trịnh Tùng – Nguyên PGĐ BV Y học cổ truyền TW, nguyên Trưởng khoa Ngoại tiêu hóa BV Xanh Pôn. Hơn 30 năm kinh nghiệm, bác sĩ thực hiện hơn thành công nhiều ca cắt trĩ mỗi năm bằng công nghệ mới, giảm đau, giảm nguy cơ tái phát, nhận được nhiều đánh giá cao trên các nền tảng mạng xã hội
• Bác sĩ CKII Ngô Việt Thành –  Nguyên Phó khoa Ngoại, bệnh viện Phổi Trung ương, Nguyên Giảng viên bộ môn Ngoại bệnh viện Đại học Y Thái Bình, Nguyên phó khoa Ngoại bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định

Ngoài ra, tại phòng khám còn hội tụ đông đảo các bác sĩ giỏi như:  BS CKII Nguyễn Văn Châu (Nguyên Chủ nhiệm khoa Ngoại bệnh viện Quân đội); BS CKII Nguyễn Lê Hoàng (Nguyên BS Khoa Ngoại, bệnh viện Xanh Pôn); BS CKI Nguyễn Duy Mến (Nguyên phụ trách khoa Ngoại, bệnh viện Bộ Xây Dựng)…

Ngừa táo bón như thế nào?

Một số cách có thể giúp bạn ngăn ngừa xuất hiện như:

• Ăn nhiều chất xơ mỗi ngày: Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi (đu đủ, chuối, cam, bưởi…), các loại đậu và ngũ cốc nguyên cám.
• Uống đủ nước: Tối thiểu 1,5 – 2 lít nước/ngày để làm mềm phân và hỗ trợ nhu động ruột.
• Vận động thường xuyên: Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe 30 phút mỗi ngày để kích thích tiêu hóa.
• Tập thói quen đi vệ sinh đúng giờ: Nên đi vào buổi sáng và không nhịn khi có nhu cầu, giúp tạo phản xạ đại tiện tự nhiên.
• Hạn chế thực phẩm dễ gây táo bón: Tránh ăn nhiều thịt đỏ, đồ chiên rán, bánh ngọt, nước ngọt có gas và các thực phẩm ít chất xơ.
• Tránh stress và lo âu kéo dài: Tâm lý căng thẳng cũng ảnh hưởng đến nhu động ruột.
• Xem xét lại thuốc đang dùng: Một số loại thuốc có thể gây táo bón – nên hỏi ý kiến bác sĩ để điều chỉnh hoặc dùng thêm hỗ trợ nếu cần.
• Ngủ đủ giấc, sinh hoạt điều độ: Giúp điều hòa hoạt động của các cơ quan tiêu hóa.

==> Những thói quen đơn giản này nếu được duy trì đều đặn sẽ giúp bạn phòng tránh táo bón một cách hiệu quả và tự nhiên.

Trên đây là những thông tin cơ bản về tình trạng táo bón ở người lớn. Hy vọng cung cấp được những thông tin bước đầu giúp người đọc dễ dàng tiếp tục tìm hiểu thêm vấn đề này. Nếu còn thắc mắc, bệnh nhân có thể liên hệ trực tiếp với bác sĩ qua hotline 1900 1021 hoặc [Tư vấn online] để được hỗ trợ nhanh chóng và miễn phí.